محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
1970
تاريخ الطبرى ( فارسي )
را به صلح گشود و ما بين برقه و زويله به صلح تسليم مسلمانان شد . ابن اسحاق گويد : به سال بيست و يكم معاوية بن ابى سفيان و عمير بن سعد انصارى در شام به غزاى دمشق و بثنيه و حوران و حمص و قنسرين و جزيره رفتند . معاويه بن ابى سفيان عامل بلقا و اردن و فلسطين و سواحل و انطاكيه و معره مصرين و كيلكيه بود . در همين اثنا ابو هاشم بن عتبة بن ربيعة در باره كيلكيه و انطاكيه و معره مصرين صلح كرد . گويند : ولادت حسن بصرى و عامر شعبى در اين سال بود . واقدى گويد : در اين سال عمر بن خطاب سالار حج بود و زيد بن ثابت را در مدينه جانشين كرد . عاملان مكه و طايف و يمن و يمامه و بحرين و شام و مصر و بصره همانها بودند كه در سال بيستم بوده بودند . عامل كوفه عمار بن ياسر بود و كار جنگ به او سپرده بود . بيت المال با عبد الله بن مسعود بود خراج با عثمان بن حنيف بود ، و چنان كه گفتهاند كار قضا با شريح بود . آنگاه سال بيست و دوم در آمد . ابو جعفر گويد : در اين سال چنان كه در روايت ابو معشر هست آذربيجان گشوده شد . گويد : فتح آذربيجان به سال بيست و دوم بود و سالار آن مغيرة بن شعبه بود . واقدى نيز چنين گفته ، ولى سيف بن عمر گويد كه فتح آذربيجان به سال هيجدهم هجرت ، پس از فتح همدان و رى و گرگان بود . و پس از آنكه سپهبد طبرستان با مسلمان صلح كرد . گويد همهء اينها به سال هيجدهم بود . گويد : قصهء فتح همدان به روايت سعيد چنان بود كه وقتى نعمان به سبب اجتماع عجمان در نهاوند ، سوى ماه ها فرستاده شد و مردم كوفه را سوى او فرستادند